Бүгүн, ахсынньы 10 күнүгэр, А.А.Саввин аатынан Чурапчытааҕы устуоруйа уонна этнография түмэлигэр И.И.Сивцев-Мытыйыкыга аналлаах «Мытыйыкы удьуор утум эйгэтэ» быыстапка аһыллыыта үрдүк таһымнаахтык ыытылынна. Тэрээһин саха култууратыгар, устуоруйатыгар баай нэһилиэстибэни хаалларбыт, сахалартан бастакы ойуулуур-дьүһүннүүр ускуустубаны үрдүк таһымҥа таһаарбыт, таҥара күлүгүн оҥорорго көҥүл ылбыт чулуу киһибит Иннокентий Иванович-Мытыйыкы төрөөбүтэ 155 сылыгар ананна.
Иннокентий Иванович Сивцев-Мытыйыкы (1870—1928 сс.) XIX-XX-с үйэлэр кирбиилэригэр төрөөн-үөскээн, олорон, айан-тутан ааспыт уһулуччу талааннаах саха чулууларыттан биирдэрэ буолар. Кини ураты суоллаах-иистээх, буочардаах худуоһунньук, иконописец, уран уус, таҥара дьиэлэрин тутааччы быһыытынан биллэр, уруһуйдаабыт, оҥорбут үлэлэрин оригиналлара Чурапчы, Чөркөөх түмэллэригэр, географияҕа уонна кыраайы үөрэтиигэ сыһыаннаах чинчийиилэрэ уо.д.а. сыдьааннарын архыыбыгар харалла сыталлар.
Бүгүҥҥү дьоро тэрээһини Мытыйыкы төрөөбүт түөлбэтин култууратын үлэһиттэрэ, дьоно-сэргэтэ, сыдьааннара тэрийдилэр. Манна ыаллыы сытар Таатта, Мэҥэ Хаҥалас улуустарыттан, Дьокуускайтан, Сылаҥтан, Чурапчыттан ыҥырыылаах ыалдьыттар, Иннокентий Иванович утумнара кыттыыны ыллылар. Быыстапка аһыллыытынан Чурапчы улууһун баһьылыгын солбуйааччыта Алексей Лобанов, култуура управлениетын салайааччыта Петр Гуляев, Сылаҥ нэһилиэгин баһылыга, Мытыйыкы хос сиэнэ Егор Макаров, Таатта улууһун Чөркөөхтөөҕү политсыылка судаарыстыбаннай түмэлиэн дириэктэрэ Михаил Протодьяконов, А.А.Саввин аатынан Чурапчытааҕы түмэл дириэктэрэ Афанасий Захаров эҕэрдэ тылларын тиэртилэр. Аалай лиэнтэни быһан быыстапканы үөрүүлээхтик арыйыы сиэрин-туомун кэннэ салгыы түмэл үөһэ этээһигэр тардыллыбыт хартыыналары, оҥоһуктары Чурапчытааҕы түмэл научнай сотруднига Юрий Толстоухов дьоҥҥо-сэргэҕэ көрдөрдө-иһитиннэрдэ. Чөркөөх түмэлиттэн аҕалыллыбыт Прокопий Сокольников мэтириэтин оригиналын, улуу суруйааччы Лев Толстой хаартыскатын, иконалары бу түмэл научнай сотруднига Изабелла Жерготова билиһиннэрдэ. Мустубут ыалдьыттар Мытыйыкы сыдьааннарын үлэлэрин олус диэн сэргээтилэр. Бииртэн биир чаҕылхай уруһуй, хаартыска, оҥоһук дьон болҕомтотун ылыан ылла.
Дьэ, бу кэннэ тэрээһиҥҥэ кэлбит дьон бука бары Мытыйыкы аатын үйэтитиигэ, олорон ааспыт олоҕун оҥкулларын тула кэскиллээх кэпсэтиилэри ыыттылар, санааларын үллэһиннилэр. «Мытыйыкы удьуор утум эйгэтэ» быыстапка ахсынньы 22 күнүгэр диэри А.А.Саввин аатынан түмэлгэ турар, онон улууспут олохтоохторо саха чулуута Мытыйыкы үлэлэрин, кини сыдьааннарын оҥоһуктарын кэлэн көрүҥ, сэргээҥ диэн ыҥырабыт!
Наталья Сибирякова, ааптар видеота, хаартыската