Чурапчы кэрэ айылҕалаах сиригэр, ыраас халлаан анныгар Күрүө Тумуска хатыҥ чараҥ быыһыгар «Алаас амтана» гастрономическай киэһээҥи аһылык буолан ааста. Бу сонун тэрээһин саҥа тэриллибит «Алаас амтана” түмсүү көҕүлээһининэн ыытылынна.
«Алаас амтана» диэн тэрээһин, аата да этэринии, менюга баар хас биирдии бүлүүдэ ингредиенигэр Чурапчы сиригэр-уотугар, сыһыытыгар-толоонугар, күөллэригэр үөскээбит-тэнийбит кыыллар, көтөрдөр эттэрэ-астара уонна алааспытыгар, тыаларбытыгар үүнэр сүмэһиннээх үүнээйилэр туһаныллыбыттар. Ол курдук, сэлиэһинэй бурдугунан астаммыт саламаат, отон, сугун соустаах моонньоҕон сэбирдэҕэр сууламмыт иэдьэгэйдээх убаһа этэ, харталаах, оҕуруот астаах салат, кутааҕа туой иһиккэ буспут балык, кус, хатырыгы оргутан көөнньөрүллүбүт чэй, мүөттээх мутукча утаҕа уо.д.а. бииртэн-биир ураты амтаннаах бүлүүдэлэри, утахтары «Муус Хайа» ресторан шеф-повара Антон Евграфов уонна Чурапчы кэскиллээх асчыта Анатолий Татаринов айан-тутан астаатылар.
Бүлүүдэлэр бары Прокопий Екечьямов уонна Ульяна Заровняева Чурапчы туой буоруттан оҥорбут иһиттэригэр буһарылыннылар уонна ыалдьыттарга түҥэтилиннилэр. Ыҥырыылаах асчыт Антон Евграфов дьоҥҥо-сэргэҕэ аһылык хайдах оҥоһуллубутун, киэргэтиллибитин көрдөрдө, ону сэргэ бүлүүдэни астыырга иэйии хантан киирэрин, ас нөҥүө туох өйдөбүлү тиэрдэрин сырдатта.
Бу тэрээһин сыалын-соругун тэрийээччи, «Аптаах бурдук” бэкээринэ салайааччыта Ульяна Заровняева билиһиннэрдэ:
— Быйыл саас Чурапчыга бастакы киэһээҥи аһылыгы тэрийбиппит. Кэлбит дьон-сэргэ уонна ыҥырыылаах асчыттарбыт, ол иһигэр «Усадьба Атласовых» ресторан шеф-повара Николай Атласов олус сөбүлээбиттэрэ. Онуоха Николай Атласов Санкт Петербург куораттан Саха сиригэр кэлбит «Якутские пирожки и много еще чего” киинэ хамаандатыгар биһиги тэрээһиммит туһунан кэпсээн, олус сэҥээрбиттэр. Киинэ сценарийын ааптара, режиссера Владимир Хаунин тута миэхэ төлөпүөннээн, туой иһиккэ гастрономическай киэһээҥи аһылыгы тэрийэргэ көрдөспүтэ. Бу 30 киһиэхэ анаммыт тэрээһиммитин ыыта сылдьан, «Алаас амтана” диэн түмсүү тэрилиннэ. Хамаандабытыгар үс туойдьут Чурапчыттан Прокопий Екечьямов, Төлөйтөн Наталья Гуляева, Саргылаана Хоютанова, отоһут Вероника Маркова, сахалыы аска-үөлгэ Татьяна Илларионова уонна мин баарбыт. Ол курдук, туой иһити оҥорооччулар, бурдук уонна от-мас аһылыгы астааччылар түмсэн, «Алаас амтана” диэн ааты иҥэриннибит. Бастакы саҕалааһыммыт – Чурапчы ыһыаҕар кутааҕа туой иһиккэ буспут бүлүүдэлэрбитин ыһыахха кэлбит дьоҥҥо-сэргэҕэ күндүлээбиппит. Барытын Чурапчы олохтоох бородууксуйаларынан астаабыппытын истэн, амсайан, эмиэ олус сэҥээрбиттэрэ, сөбүлээбиттэрэ.
Тыл этиигэ ыраахтан кэлбит ыалдьыттарбыт хас биирдии бүлүүдэни тарҕатыы, киэргэтии туһунан олус интэриэһинэйдик ааспытын, Чурапчы сэлиэһинэй бурдугуттан буспут алаадьы, бэрэски, лэппиэскэ, саламаат эмиэ ураты сонун амтаннааҕын бэлиэтээтилэр. Ону сэргэ туой иһиккэ буспут балыгы, кус миинин ордук сөбүлээбиттэрин эттилэр.
Марианна Яковлева, Чурапчы нэһилиэгин олохтооҕо:
— Бэс ыйыгар, самаан сайыммыт саамай муҥутуур кэмигэр олус истиҥ түмсүү буолла. Бырайыак ааптардарыгар уонна асчыттарга махтанабын. Инникитин да, бэйэбит дойдубут иҥэмтиэлээх, сибиэһэй аһын-үөлүн туһанан, төрүттэрбититтэн тиийэн кэлбит ырысыаптары тупсаран, төрүт бүлүүдэлэри дойдубутугар үүнэр отунан-маһынан киэргэтэн, киэҥ эйгэҕэ тарҕата туралларыгар баҕарабын. Билиҥҥи ыччакка, оҕоҕо төрүт чэгиэн аһылык ис хоһооно дириҥээн, кэҥээн иһэрэ олус суолталаах дии саныыбын.
Марфа Петрова. Видео: Людмила Горохова