Биир кыһын, булка үлүһүйэ сырыттахпына, саам сэбэ таһы-быһа эстэн хаалбыта. Дьэ кыһыы диэтэҕиҥ. Ол да буоллар бултан арахсыахпын баҕарбатаҕым. Дьиҥнээх булчут булка түбэстэҕинэ өссө үлүһүйэн барыахтаах. Мин бэйэм оннукпун уонна оннук киһини сөбүлүүбүн. Сорохтор: “Чэ, түксү, сөп буоллубут, дьиэлиэҕиҥ”, — диэччилэр. Оннук дьону, манна диэн эттэххэ, ахсарбаппын уонна кинилэри кытта бултуохпун даҕаны баҕарбаппын.

Ол кыһын тайах мэнээгэ буолбута.

Тымныыга ханна бааллара биллибэккэ туран баран, күн арыыйда ылаарыытыгар булт чэччилиир сириттэн ыраатар куолута. Биирдэ сылдьар суолбун быһа осхон биир тайах үрэх талахтарыгар киирбитэ. Ону үргүтэр табыллыбат этэ. Онон ырааҕынан эргийэ тахса илигин билбитим. Бачча киирэн биэрбити мүччү тутуох бэйэлээх буолуом дуо! Бултаһан көрдөххө сатанар дии санаатым.

Хйадах буолуохха? Туох да бултаһар сэбим суох. Өр толкуйдаан баран, сүбэтин дьэ тобуллум.

Кыра хойуу мастаах тыаҕа тахсаммын икки уһун синньигэс, ханан да мутуга суох титириги быһан киллэрдим. Кылбаччы хатырыгын ыраастаан баран наһаа сытыарытык кыһан, сып-сытыы гына уһуктаабытым. Уонна халтархай буоларын наадатыгар хаста да ууга уга-уга тоҥордум. Онтукам наһаа сытыы уонна сылбырас буолла.

Онон, били тайах сылдьыбыт үрэҕэр киирэммин, суолланар ороҕун булан, саамай кыбычаан билии икки өттүгэр турар суон талахтар быыстарыгар титириктэрим уһуга суох өттүлэрин сиргэ тирэхтээхтик анньан баран үөһэ өттүлэрин талахтарга хам баайталаатым. Титириктэртэн оҥоһуллубут үөрбэлэрим өрө чолойоннор, тайах ааһар суолун үрдүнэн икки харыс биир бөссүөк аһаҕастаатым. Дьэ уонна “Кэтэһиллэр”, — диэн испэр саныы-саныы үүчээммэр киирдим.

Хас да хонон баран тахсыбытым. Санаабытым курдук. Ол иһин хайдах сыыһыахтаах этибиний, ааттаах булчут Куонаанчык буоллаҕым дии!

Тайах тохтообут уонна аһыыр сиригэр, сылдьыбыт суолунан олугун олукка үктүү сылдьан, талах төбөтүн, сэбирдэҕин быһыта тардан эбэтэр сыыйан сиэччи. Дьэ оннук аһыы сылдьан били мин туруорбут мас үөрбэлэрим ортотунан баран, кыараҕас буолан кыбылла-кыбылла тахсан иһэн биир өттө этигэр биллэрин кытта атын өттүгэр ыстаммыт да, иккис үөрбэҕэ кэтиллибит. Ол түһэн баран өссө бара сатаан ойуоххалаабыт. Онуоха ис нутуруунньатын тоҕу көппүт. Бүттэҕэ ол. Босхо эт диэн, хор, оннук. Ити кэнниттэн титирик үөрбэнэн өссө бултаары гынна баран, ыраах сылдьар буоламмын, таһаҕаһын абааһы көрөммүн тохтообутум.

Титирик барахсан таба оҥордоххо үтүөкэннээх тэрил буолааччы. Ону сатыахха уонна таба туһаныахха эрэ наада.

 

Сэмэн Жендринскэй