Быйыл Улуу Кыайыы 80 сыла бэлиэтэнэр. Онон сиэттэрэн, аҕам Федор Семенович Константинов туһунан сырдатарга сананным. Кини туһунан урукку кэмнэргэ өтөрүнэн сурулла илик.
Кини 1897 сыллаахха Сулҕаччы Бабаҕатыгар төрөөбүтэ. Кыра сааһыгар ийэтэ өлөн, Мындаҕаайыга эдьиийигэр Алита Адамоваҕа иитиллибитэ. Аҕабыт бастакы кэргэниттэн (аатын өйдөөбөппүн) Молот уонна Сиэгэн диэн икки уол оҕоломмута.
Аҕам Аҕа дойду Улуу сэриитигэр 1942 сыллаахха, атырдьах ыйыгар иккис хомуурга түбэһэн барбыта. Онно тиийэн В.И. Чуйков армиятыгар 982-с стрелковай полкаҕа стрелок быһыытынан сылдьыбыта.

Россия Оборонаҕа министиэристибэтин Киин архыыбыгар харалла сытар докумуоҥҥа суруллубутунан, Федор Константинов Сталинград көмүскэлигэр кыттан, 1 өстөөҕү билиэн ылбыт, 20 ньиэмэс саллаатын кыдыйбыт уонна гранатанан өстөөх минометнай расчетун сууһарбыт. Өссө кини Сталинград сэриитигэр генерал-фельдмаршалы Фридрих Паулюһу билиэн ылыыга сылдьыбыта. Ол түгэни 90-с сылларга документальнай киинэҕэ көрдөрөн аһарбыттара. Онно икки саха cаллаата (аҕам кэпсээбитинэн, биирэ Бүлүү киһитэ эбит) 4 этээстээх “Универмаг” маҕаһыын анныттан генералы конвойдаан таһаарбыттара. Ити хорсун быһыытын иһин аҕабытын 3-с истиэпэннээх Албан аат уордьанынан, “Хорсунун иһин” мэтээлинэн наҕараадалаабыттара. Итини тэҥэ “Сталинград Оборуонатын иһин”, “Берлини ылыы иһин”, “Польшаны босхолооһун иһин”, “Аҕа дойду сэриитигэр Германияны кыайыы иһин” о.д.а. туһааннаах мэтээллэринэн наҕараадаламмыта. Ити кыргыһыыга аҕам үс төгүл улаханнык бааһырбыта.
Ону сэргэ хорсун буойун Федор Константинов Польша кыраныыссатын чөлүгэр түһэриигэ пограничниктар сэбилэниилээх күүстэриттэн эмиэ “Хорсунун иһин” мэтээллээх. Ол туһунан Адмирал Ушаков архыыбыгар суруллубут. Биһиги аҕабыт 1970 с. Кыайыы 25 сылыгар Маршал В.И. Чуйков ыҥырыытынан Москваҕа параакка кыттар чиэскэ тиксибитэ. Онно Мамаев Курган мемориалын аһыллыытыгар сылдьыбыта.
Аҕабыт Федор Семенович сэриигэ барыан иннинэ “Тельман” колхуоска сылгыһыттаабыта. Сэрии кэнниттэн кэлэн эмиэ сылгыһытынан үлэлээбитэ. 1950с. ийэбитин Матрена Васильевна Саввинаны кэргэн ылбыта. Киниттэн 7 оҕону төрөтөн атахтарыгар туруорбута. Ийэбит сааһын тухары “Тельман”, “Чапаев” колхуоска ыанньыксытынан үлэлээбитэ.
Аҕабыт 1970 c. “Ленин” колхуоска бостууктуу сылдьан, күһүн муус турбутун кэмигэр сүөһүлэри өрүс нөҥүө туоратаары, тымныы ууну кэһэ сылдьан, мууһун солоон биэрбитэ. Онтон сыыстаран, сэбиргэхтэтэн өлбүтэ. Биһиги эйэлээх олохпут туһугар сырдык тыынын кэрэйбэккэ, уоттаах сэрии ортотунан ааспыт буойун, тапталлаах аҕабыт Федор Семенович Константинов хорсун бойобуой суола оҕолоругар, сиэннэригэр, үүнэр көлүөнэҕэ холобур буолар, кининэн киэн туттабыт, кини сырдык аатыгар сүгүрүйэбит.
Молот Константинов.



