От ыйын 3-5 күннэригэр төрүт ууһаан олорбут аҕыйах ахсааннаах хотугу норуоттар дойдуларыгар — Нерюнгри куоракка өрөспүүбүлүкэтээҕи XVIII-с Олоҥхо ыһыаҕа буолан ааспыта. Быйыл бырааттыы Нерюнгри куораппыт тэриллибитэ 50 сылын туолла. Ыһыах олус бэлэмнээхтик ааста, саҥа оҥоһуллубут “Таастаах” паарка чурапчыларга үгүс ситиһиини тохсойдо.
Чурапчы улууһа – урут-уруккуттан төрүт үгэһин илдьэ сылдьар оройуоннартан биирдэстэрэ. Ону бигэргэтэн, сэрэйбит курдук XVIII-с Олоҥхо ыһыаҕын хас биирдии түһүлгэтигэр ситиһиилээхтик кытыннылар. Түөрт кылаан бирииһи уонна бириистээх миэстэлэри ыллылар. Ону сэргэ анал ааттары туттулар. Манна саамай улахан кыайыы — Олоҥхо күрэҕэр бэриллэр. Ыһыах ыытыллыбыт устуоруйатыгар, дьахталлартан бастакынан муҥутуур кыайыылааҕынан Кытаанах нэһилиэгиттэн Сусанна Лазарева буолла уонна 700 тыһыынча суумалаах сэртипикээтинэн наҕараадаланна. Олоҥхону толорууга оҕолорго муҥутуур кыайыылааҕынан Василий Соловьев-Болот Боотур аатынан Хатылы орто оскуолатын 8-с кылааһын үөрэнээччитэ Кристина Максимова, чабырҕах күрэҕин муҥутуур кыайыылааҕынан Кытаанах нэһилиэгин олохтооҕо, СӨ култууратын туйгуна Любовь Монгуш, уус түһүлгэтин муҥутуур кыайыылааҕа эдэр кэскиллээх уус, Иван Павлов аатынан Чурапчы орто оскуолатын 11 кылааһын үөрэнээччитэ Эрсан Макаров буоллулар.
Үөһэ этиллибитин курдук Олоҥхо ыһыаҕар чурапчылар бары хайысхаларга, куонкурустарга чиэстээхтик кытыннылар. Кылгас ахтар эбит буоллахха кинилэр ортолоругар кырыымпаҕа оонньооччулары бэлиэтэннилэр. Ааспыт сылга анал аат ылбыт буоллахтарына, быйыл бөлөҕүнэн толорууга иккис үрдэли ылары ситистилэр. Ону тэҥэ биирдиилээн толорууга Чакыр олохтооҕо Сардаана Макарова I-кы үрдэли ылла. Итиэннэ кини бөлөх салайааччытын быһыытынан “Бастыҥ салайааччы” анал аат кыайыылааҕынан буолла. Быйыл тойукка холонон көрүү баар. Ол курдук, Кытаанахтан Давид Андреев уонна Ангела Харитонова анал ааты ыллары ситистилэр. Хомус күрэҕэр Артур Семенов-Тоҥ Саха икки үрдэл хаһаайынынан буолла. Дэгэрэҥ ырыаҕа биэс киһи кытынна. Ол түмүгэр Варя Орлова иккис үрдэл эрэллээхтик буолла. Хатылыттан Анатолий Захаров бочуоттаах үһүс үрдэли уонна Наталья Захарова, Артур Семенов анал ааттары ыллылар.
Оттон бүгүн оройуоннааҕы “Айылгы” НАДь-гэр ситиһиилэммит дьоммутун эҕэрдэлиир, чиэстиир үөрүүлээх чаас ыытылынна.
Ситиһии туһунан уопсай дакылааты “Чурапчы улууһа” МО баһылыгын социальнай боппуруостарга солбуйааччы Мария Кронникова оҥордо. Наҕараадалары “Чурапчы улууһа” МО баһылыга Степан Саргыдаев уонна улуус дьокутааттарын Сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ Яков Оконешников туттардылар. Ол курдук улахан бэлиэлэринэн, “Оройуон сайдыытыгар үтүөлэрин иһин” 3-с степеннээх бочуоттаах бэлиэни олоҥхону толорууга Кылаан Чыпчаал кыайыылааҕа, Ил Дархан стипендиата Сусанна Лазарева, “Түөлбэ оһуохайа” хайысха 1 миэстэлээх кыайыылааҕа, фольклорга эбии үөрэхтээһин уһуйааччыта Валентина Дьячковская, СӨ норуотун маастара, Чурапчы улууһун тимир уустарын түмсүүтүн салайааччыта Василий Попов-Бааха Уус, “Үтүө суобастаах үлэтин иһин” ураты бэлиэни оҕолорго олоҥхону толорууга кыайбыт Кристина Максимова салайааччыта Анастасия Захарова, маннык бэлиэнэн “Оллоон” бөлөх салайааччыта Вера Оконешникова, “Кылыһах” бөлөх салайааччыта Татьяна Адамова, “Кытаанах кыайардара” бөлөх салайааччыта, чабырҕах күрэҕин Кылаан Чыпчаал кыайыылааҕа Любовь Монгуш, “Оройуон сайдыытыгар үтүөлэрин иһин” 2-с степеннээх Бочуоттаах бэлиэ Чурапчы улууһун Олоҥхо Киинин салайааччыта Дмитрий Попов наҕараадаланнылар.
Чурапчылар быйылгы таһымы түһэрбэт сыалтан билиҥҥиттэн саҕалаан эһиилги Кэбээйи улууһугар ыытыллар ыһыахха былааннары, торумнары оҥорон саҕалаатылар. Онон баҕалаах дьону күүтэллэр. Үгүс түһүлгэҕэ эр дьон кыттыытын олус сэҥээрэллэрэ бэлиэтэннэ. Эспиэрдэр олус үчүгэйдик сүбэлээннэр, ыйан-кэрдэн биэрэннэр тустаах маастар-кылаастары ыытыахтара.
Сэмэн ЖЕНДРИНСКЭЙ. Ааптар хаартыскаҕа түһэриитэ