Бэс ыйын 4 күнүгэр Е.А.Борисов аатынан Чурапчытааҕы киин бибилиэтиэкэ самаан сайыны көрсө, олохтоохторго уонна улуус ыалдьыттарыгар анаан “Сибэкки ыһыаҕа” диэн ааттаах атыы-эргиэн дьаарбаҥкатын ыытта. Үөрүүлээх түгэҥҥэ “Чурапчы нэһилиэгэ” Тыа сирин түөлбэтин баһылыгын социальнай боппуруостарга солбуйааччы Варвара Васильевна Макарова улууспутугар көҕөрдүү үлэтэ 50-тан тахса сыл устата ыытылла турарын туһунан эттэ. Быйыл 2026 сыллаахха “Сад памяти” норуоттар икки ардыларынааҕы аахсыйа чэрчитинэн тэрилтэлэр 350-ча маһы уонна 1500 тыһыынча сибэкки рассаадаларын олордууга туһааннаах үлэлэри ыыппыттарын туһунан кэпсээтэ. Е.А.Борисов аатынан улуустааҕы бибилэтиэкэ-архыып дириэктэрэ Айталина Михайловна Смирникова бүгүҥҥү тэрээһин бырагырааматын билиһиннэрдэ, кэлбит ыалдьыттарга, атыыһыттарга уопут атастаһан, тэлгэһэлэрин сибэккинэн киэргэтэн, оҕуруот аһын рассаадатын ылан бириэмэлэрин үчүгэйдик атааралларыгар баҕарда.
Айталина Смирникова: «Сибэкки бырааһынньыга диэн урут-уруккуттан ыытыллар тэрээһин буолар. Дьиэ кэргэн, урбаан, сибэкки бырааһынньыга диэн үс күнү холбоон бииргэ ылан бэлиэтиир этибит. Билигин “Сибэкки ыһыаҕа” диэн ааттаах туспа тэрээһин иккис сылын ыытылла турар. Дьаарбаҥкаҕа үүнээйини сөбүлээн олордооччулар бэйэлэрин илиилэринэн көрөн-харайан үүннэрбит араас сибэккилэрин, оҕуруот аһын кэрэ дьэрэкээн рассаадаларын киэҥ атыыга таһааран, бэйэлэригэр эбии дохуот киллэринэллэригэр кыах биэрэр. Бу тэрээһин рассаадатын хойутаан хаалан олордубатах, эбэтэр тэлгэһэтин өссө сиэдэрэй оҥоруон баҕалаах улуус олохтоохторугар ананар. Манна кэлэн хас биирдии киһи бэйэтигэр туһалаах, кэрэ үүнээйини талан ылар, ону тэҥэ хайдах олордор, көрөр-истэр туһунан сыаналаах сүбэлэри-амалары истэр. Биһиги партнердарбыт “Дом цветов” тэрилтэ күһүн, саас кэлэн тэрээһиммитин киэргэтэллэрэ улахан көмөлөөх», — диэн эттэ.
Атыыһыттар уонна атыылаһааччылар санаалара:
“Сибэкки ыһыаҕар” тугу биллиҥ-көрдүҥ?
Оксана Игнатьева, атыылаһааччы:» Наһаа үчүгэй тэрээһин ыытылла турар. Былырыын үлэбинэн кыайан кэлбэккэ хаалбыттаахпын. Быйыл бэйэм кэлэммин астына турабын. Тэлгэһэни сибэккинэн киэргэтиигэ наһаа үчүгэй кинигэ быыстапкатын туруорбуттар, рассаада ыллым».
Бу тэрээһиҥҥэ хаһыскытын кытта кэллигит, тугу атыылаатыгыт?
Вероника Саввина, атыылааччы, педагог:»Биһиги интернат-оскуола корпуһун үлэһиттэрэ, оҕолор буолан оҕуруоту олордуунан, сибэккини үүннэриинэн саҥа дьарыктанан саҕалаатыбыт. Бастакыбытын кэлэн кытта турабыт. Алиссум диэн сиргэ көбүөр курдук үүнэн тэнийэ турар кэрэ көстүүнү биэрэр уонна колеус диэн туруору үүнэн тахсан бытархай сибэккилэнэр, кыһынын дьиэтээҕи сибэкки да буолуон сөптөөх ураты сибэккилэрбитин дьон олуһун сэҥээрдэ о.д.а оҕуруот астарын рассаадалаан атыыга аҕалан туруордубут».
Дьон ордук тугу атыылаһарый, бэйэҥ ураты үүннэрииҥ тугуй?
Валентина Карсанаева, атыыһыт:»Былырыын эмиэ кыттыбытым, бэйэм пенсионеркабын. Оҕуруоту көрүү-харайыы, биллэн турар, үлэлээх. Дьон үксэ оҕуруот аһыттан ордук кабачогу, оҕурсуну, оттон сибэккилэртэн элбэх сыл устата үүнэр сибэккилэри ыла сатыыр. Бүгүн ураты атыым диэн санберри сладкая буолар. Кини дьэдьэн уонна сугун икки ардынан минньигэс амтаннаах, элбэх битэмииннээх, барыанньалаан сиэххэ сөп».
Бу оҕуруот аһын үүннэрии өр сыллаах дьарыгыҥ дуу, эбэтэр кэлиҥ үүннэрэр иэйииҥ кэлбитэ дуу?
Екатерина Софронова, атыыһыт:»Эһэм Саха сиригэр кэлбит политсыылынай, омугунан татар-башкир хааннаах. Чурапчыга оҕуруот аһын үүннэриигэ бастакынан саҕалааччылартан биирдэстэрэ. Онон оҕуруоччут хаана миэхэ удьуорбар баар. Эдьиийдэрим, эһэм бары оҕуруоччуттар. Бу аҥаардас хаһаайыстыба эрэ буолбакка, көлүөнэттэн көлүөнэҕэ бэриллэр дьиэ кэргэммит ытык үгэһэ, олохпут биир тутаах кэрэ сорҕото буолар».
Ньургуйаана Лукина, атыылаһааччы:»Мин Хадаартан кэлэ сылдьабын. Сибэкки араас көрүҥэ барыта баар, киһи көрөн ымсыырар. Бэйэм сибэккиһит буолбатахпын, ол эрээри бу тэрээһиҥҥэ сылдьаммын наһаа үчүгэй сибэккини көрөн талан ыллым. Кыһын эмиэ үүнэр, роза курдук улахан сибэккилэниэхтээх диэтилэр. Саҥа саҕалааччыларга анаан көрөр-харайар туһунан туһалаах сүбэлэри биэрдилэр. Ол иһин бу дьаарбаҥкаттан олус астынным, үөрдүм».
Розалия Пономарева, атыылаһааччы:»Киин бибилэтиэкэ олус үчүгэйдик тэрийэн ыытар. Интэриэһинэй баҕайы күрэхтэрдээх. Ол курдук, кыттааччы бары араҥатын хапта. Холобура, кумааҕынан сибэкки кырыйыыта, сибэкки ойуулаах таҥастаах, киэргэллээх ыалдьыт, сибэкки аатынан ааттаммыт дьон, сибэкки туһунан хоһоон ааҕыыта күрэхтэр ыытылыннылар. Бу тэрээһин ыытыллар кэмэ олус табыгастаах. Рассаада оруобуна таһырдьа олордуллар кэмэ. Элбэх киһини хабар, Чурапчы дьоно биир саамай кэтэһэр күүтүүлээх бырааһынньыга буолар. Инникитин этиэм этэ, күһүҥҥү өттүгэр “Көмүс күһүн” диэни тэрийэн ыыталлара буоллар. Дьон мантан атыыласпыт оҕуруоттарын аһынан тугу оҥорбуттарын, үүннэрбиттэрин аҕалан атыылыыллара буоллар, бэйэлэригэр эмиэ дохуот киллэриниэ, опыт атастаһыа этилэр. Уопсайынан бибилэтиэкэ үлэһиттэрэ бары үлэҕэ наһаа көхтөөхтөр, краетивнай араас тэрээһиннэри, айымньылаах күрэхтэри сылын аайы мэлдьи ыыталларыгар биһиги махтанабыт!».
Лилия Попова