Бүгүн о.э. олунньу 18 күнүгэр XVII-с төгүлүн Чурапчы улууһун уһуйааннарын икки ардыларыгар “Мохсоҕол” улуустааҕы байыаннай-ыспартыыбынай күрэхтэһии Дойдуга уонна Саха сиригэр Аҕа дойдуну көмүскээччи, улууска Үйэлээх килбиэн, Улуу Кыайыы өрөгөйдөөх 80 сылларыгар уонна Аҕа дойдуну көмүскээччилэр күннэрин көрсө ыытылынна.
Үгэс быһыытынан, сыл аайы Аҕа дойдуну көмүскээччи күнүн иннинэ буолар бу күрэхтэһиигэ уһуйаан улахан бөлөхтөрүн уолаттара, кыргыттара кытталлар. Итиэннэ, Чурапчыга Афанасий Софронов аатынан успуорт уораҕайыгар нэһилиэктэртэн 18 хамаанда (ол иһигэр 7 кэтэхтэн) — 125 оҕо кэлэн (онлайн) күрэхтэстэ.
“Мохсоҕол” байыаннай-ыспартыыбынай күрэхтэһиини көҕүлээччинэн, тэрийээччинэн Чурапчытааҕы “Кэскил” уһуйаан буолар. «Кэскил» уһуйаан оччотооҕу физкултуураҕа инструктора Ольга (Слепцова) Ложкина уонна уһуйаан методиһа Анна Шарина бырайыак оҥороннор, бу күрэхтэһиигэ маҥнай Чурапчы сэлиэнньэтин иһинээҕи уһуйааннар кыттыбыттара, онтон кэлин улуустааҕы үөрэх управлениета биһирээн, улуус үрдүнэн ыытыллар буолбута. Этиллибитин курдук, быйыл 17-с сыла.
Күрэхтэһии былааҕын, былырыыҥҥы оонньуулар кыайыылаахтара Чурапчы нэһилиэгин Прасковья Борисова аатынан “Улыбка” оҕону сайыннарар киин-уһуйаан хамаандата көтөхтүлэр. Хамаандалары, тэрийээччилэри күрэхтэһии саҕаламмытынан истиҥник эҕэрдэлээн, “Чурапчы улууһа” МО баһылыгын солбуйааччы Алексей Лобанов, «Чурапчы нэһилиэгэ» тыа сирин түөлбэтин баһылыгын социальнай боппуруостарга солбуйааччы Варвара Макарова, улуустааҕы үөрэх управлениетын дошкольнай үөрэхтээһин салаатын кылаабынай исписэлииһэ Маргарита Оконешникова, Чурапчы улууһун Бочуоттаах олохтооҕо, саппаас майора Семен Никитин, Чурапчытааҕы оҕо сайдар киинэ “Кэскил” уһуйаан сэбиэдиссэйэ Надежда Федорова, бойобуой дьайыы бэтэрээннэрэ Мирон Игнатьев, Семен Павлов эҕэрдэ тыл эттилэр.
Күөн көрсүһүү I түһүмэҕэр строевой көрүү, II түһүмэҕэр эстафета (9 түһүмэхтээх моһоллору туорааһын: эрийэ-буруйа сүүрүү, “мышеловка”, “дулҕанан сүүрүү”, бэрэбинэ устунан сыыллыы, өрө-таҥнары сүүрүү, “аппаны ойуу”, сыал ытыыта, хороон иһинэн сүүрүү) буолла. Тыҥааһыннаах, интэриэһинэй киирсии кэнниттэн «Мохсоҕол-2025» ХVII улуустааҕы байыаннай-ыспартыыбынай оонньуу уопсай түмүгэ таҕыста.
Икки түһүмэх түмүгүнэн кыайыылаах хамаандалар:
I – “Туллукчаан” Чурапчы;
II – “Ньургуһун” Хатылы;
III – “Кэскил” Чурапчы.
“Бастыҥ хамандыыр”
I — Айсен Неустроев “Мичил” Чурапчы — Бойобуой дьайыылар бэтэрээннэрин түмсүүтүн бирииһэ;
II — Владик Макаров “Улыбка” Чурапчы;
III — Тимур Васильев “Туллукчаан” Чурапчы.
“Бастыҥ байыаннай пуорма”
I – “Сулусчаан” Сылаҥ;
II – “Туллукчаан” Чурапчы;
III – “Ньургуһун” Хатылы.
“Устуруойдаан хаамыыга”
I – “Туллукчаан” Чурапчы;
II – “Сулусчаан” Сылаҥ;
III – “Кэскил” Чурапчы.
“Моһоллору туорааһын”
I – “Ньургуһун” Хатылы;
II – “Туллукчаан” Чурапчы;
III – “Улыбка” Чурапчы.
Бастаабыт хамаанда кубогынан, грамотанан, хас биирдии чилиэнэ мэтээлинэн, анал бириистэринэн наҕараадаланнылар. Уол оҕону иитиигэ туһуланар дьаһал быйылгы XVII сыллаах тэрээһининэн, улуус, нэһилиэк аҕаларын, эр дьоннорун, урбаанньыттар, бойобуой дьайыы бэтэрээннэрин Сэбиэтин уопсастыбаннай түмсүүлэрэ кытыннылар, анал бириистэри туруордулар.
Дьүүллүүр сүбэҕэ бэрэссэдээтэлинэн Чурапчытааҕы үөрэх салалтатын иитии уонна эбии үөрэхтээһин отделын сүрүннүүр исписэлииһэ Егор Холмогоров, Уорҕа оскуола-уһуйаанын дириэктэрэ Михаил Копылов, Афанасий Софронов аатынан успуорт уораҕайын физкултуураҕа инструктора Афанасий Дьячковскай, Чурапчы нэһилиэгин “Удьуор” эр дьон түмсүүтүн чилиэнэ Евгений Гуляев, “Кэскил” уһуйаан педагог-психолога Оксана Сысолятина олордулар.
— «Мохсоҕол» күрэхтэһии улуус үөрэҕин управлениетын иһинэн үлэлиир “Боотур Уус сыдьааннара” бырайыак иһинэн, уол оҕону төрөөбүт дойдуну таптыырга, харыстыырга, кинини көмүскээччи, араҥаччылааччы тыыныгар иитэринэн ураты суолталаах. Бу күрэххэ оҕолор бэйэлэрин бэлэмнэрин, кыайыыга дьулуурдарын көрдөрөллөр, саастыылаахтарын кытта кыахтарын тургутуһаллар. Физкултуурунай салайааччылар уопуттарын атастаһаллар, сатабылларын көрдөрөллөр. Курэхтэһэр хамаанда ахсаана сылын ахсын эбиллэ, кыттааччытын бэлэмэ тупса, хаачыстыбата үрдүү турара, бииртэн-биир, саҥаттан-саҥа хамаанда кыайыыны ситиһэрэ, “Мохсоҕол” күрэхтэһии туруоруммут сыалын—соругун таба тутуһан иһэрин туоһулуур.
Итиэннэ биһиги күрэхпитигэр наар күүс-көмө Аҕа настаабынньыкпытыгар Семен Никитиҥҥэ, бойобуой дьайыы бэтэрээннэрин Сэбиэтигэр, улууспут, нэһилиэкпит эр дьонун түмсүүлэригэр дириҥ махталбытын тиэрдэбит”, — диэн “Кэскил” уһуйаан сэбиэдиссэйэ Надежда Егоровна эттэ.
Сэмэн Жендринскэй. Ааптар хаартыскаҕа түһэриитэ