Атырдьах ыйын 15 күнүгэр өрөспүүбүлүкэбитин салайбыт, сахалар биир тумус туттар киһибит, күн бүгүн Арассыыйа таһымыгар үлэлии-хамсыы сылдьар, норуотун интэриэһин туруулаһар Егор Афанасьевич Борисов күн сиригэр уол оҕо буолан төрөөн дьоннорун үөрдүбүт күнэ.
Егор Афанасьевич Республиканы салайан кэлбит кэмнэригэр, киэҥ далааһыннаах үлэ-хамнас тэриллэн Сахабыт Сиригэр, олохтоох омуктар түптээн олорор бөһүөлэктэрэ биир да сабыллыбатахтара. Төттөрүтүн – нэһилиэктэрбит күүскэ сайдыбыттарын, соҕуруу сылдьыбыт дьон тэҥнээн көрөннөр, биһи сайдыылаахтык олорор эбиппит диэн бэлиэтииллэрин элбэхтэ астына истэн турабын. Республикабыт бастакы Президиэнэ Михаил Ефимович Николаев, иккис Президиэнэ Вячеслав Анатольевич Штыров үлэлэрин салҕаан, ситимнээх үлэтин түмүгэр, элбэх ситиһии кэлбитэ уонна инники сайдыыга олук ууруллубута.
Егор Афанасьевич биир интервьютуттан быһа тардыы: “Сахам сирин олохтоохторун барыларыгар ытыктабыллаахтык сыһыаннаһабын, оҕотуттан кырдьаҕаһыгар тиийэ. Улуустарга сылдьарбар быыс булан хайаан да кинилэри кытта кэпсэттэхпинэ сатанар. Бөлүһүөк, ырааҕы анаарар оҕонньоттор-эмээхситтэр, сырдыгынан сыдьаайбыт харахтаах кыракый оҕолор санаалара, этиилэрэ элбэҕи толкуйдатар, үлэбэр хайысхалары ыйар.
Ардыгар баар буолаллар аҥардас судаарыстыбаттан иитиллэн олоруон баҕалаах, ол инниттэн былааһы хооһурҕатар, үлэ тэтимин атахтыыр дьон. Чуолаан маннык өйдөөх-санаалаах дьоҥҥо бэйэлэрэ оҥорон таһаарыынан дьарыктаналларыгар, үптэрин-харчыларын быһаарына-суоттана үөрэнэллэригэр, сокуоннарга олоҕуралларыгар сүбэлээтэххэ, кыыһыраллар, хомуруйбутунан бараллар. Хомойобун. Ол эрээри, сөптөөх кириитикэ, атын санаа хайаан да баар буолуохтаах, ол өйдөнөр.
Бааллар көхтөөх гражданскай позициялаах үлэни өрө туппут араас идэлээх дьон. Кинилэр кыайыыга дьулуурдара, инникигэ эрэллэрэ сыаналаныан наада. Маннык дьоҥҥо норуот, былаас тирэҕирэр. Кинилэр олоҕу хамсатааччыларынан буолаллар.
Манна даҕатан, былаас уорганнарыгар үлэлиир салайааччылар тустарынан санаабын этиэхпин баҕарабын. Сорох салайааччылар былааска кэллэхтэринэ бэйэлэрин муҥур тойон курдук сананан, кими да өйдөөбөт, туохха да кыһаллыбат буолан хаалаллар. Биһиги маннык салайааччылартан босхолонуохтаахпыт.
Былырыын, 2024 сыллаахха Чурапчы нэһилиэгин дьокутааттарын быһаарыыларынан эрдэ Емельян Ярославскай аатынан уулуссаны уларытан РФ сенатора Егор Афанасьевич Борисов аата иҥэриллибитэ. Оттон бүгүн, кини төрөөбүт күнүгэр сөп түбэһиннэрэн, хаһан эрэ өрдөөҕүтэ, Дьөгүөр бэйэтэ олорбут оройуонугар саҥалыы аспаалламмыт суол үөрүүлээх арыллыыта буолла.
Үөрүүлээх чааска “Чурапчы улууһа” МО баһылыга Степан Саргыдаев, “Чурапчы нэһилиэгэ” Тыа сирин түөлбэтин баһылыга Владимир Сивцев, Чурапчы нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо, бастакы кыбаартал төрүт олохтооҕо Ирина Петрова, Чурапчы улууһун Бочуоттаах олохтооҕо, успуорт бэтэрээнэ Мария Попова кыттыыны ыллылар.
Суол оҥоһуутугар үлэлэспит туруу үлэһит дьоҥҥо махтал суруктары туттардылар.
Устуоруйа быыһын сэгэттэххэ
Егор Афанасьевич төрөппүттэрэ 1952 сыллаахха олохсуйбуттара. Аҕата Афанасий Егорович Чурапчы «Сельхозтехникатыгар» механизаторынан үлэлиирэ. Егор Борисов ахтарынан тугу барытын сатыыр көмүс илиилэх киһи этэ, эбиитин булчут уонна балыксыт бэрдэ буолара. Эр киһи буола улаатарыгар улахан оруолу оонньообута.
Ийэтэ Прасковья Ильинична дьиэтин-уотун көрөрө. Хойутуу кэргэнэ суох буолбутун кэннэ оҕолорун аһатаары-иитээри уһуйааҥҥа үлэлээбитэ. Ол саҕана Чурапчы кыра бөһүөлэк буолан, дьиэлэрэ нэһилиэк кытыытыгар турара. Арҕаа өттө тула тайҕа этэ. Айылҕаҕа чугас олорор буолан Егор кыра эрдэҕиттэн аҕатын кытта бултуура, балыктыыра. Кыһын бэйэтэ ойуурга баран туһахтыыра. Дьиэ кэргэнэ сүөһү ииттэр буолан оттуура, хотоҥҥо үлэлиирэ. Ол иһин кыра эрдэҕиттэн үлэ диэни билэн улааппыта. Аҕата механизатор буолан, Егор оҕо эрдэҕиттэн техникаҕа сыстаҕас буола улааппыта. Ол курдук бэлэһэппиэти, матаһыыкылы ыһарын-таҥарын сөбүлүүрэ. Техникаҕа тапталын билигин да илдьэ сылдьар буолан, массыына ыытарын олус сөбүлүүр. Бэйэтэ этэринэн Борисовтар дьиэ кэргэттэрэ бары техникаҕа улахан сыстаҕастар.
Аҕата, Егор 15 саастааҕар, эмискэ олохтон туораабыта. Онтон ыла 8 оҕоттон улаханнара буолан дьиэ-кэргэн тутаах киһитэ буолбута. Дьиэ хаһаайынынан хаалан кыра бырааттарыгар, балтыларыгар аҕаны солбуйбута. Бииргэ төрүөхтэрэ бары үөрэхтэнэн үлэһит бэрдэ буолбуттара. Учуутал, инженер-механик, тыа хаһаайыстыбатын үлэһиттэрэ буолан улааппыттара.
Егор Борисов улаатан баран, төрөөбүт-улааппыт сирин умнубатаҕа, уһаайбатын чөлүгэр түһэрэн, икки этээстээх дьиэни туттубута. 1977 сыллаахха сыбаайбатын төрөөбүт уһаайбатыгар ылбыта.
Тапталлаах кэргэнинээн Прасковья Петровналыын, бииргэ олорбуттара 48-с сыла буолла.
Егор Афанасьевич билигин РФ сенатора буолан сүрүн үлэтинэн Москуба куоракка олорор. Ол эрээри хас биирдии уоппускатын аайы Чурапчыга сынньана кэлэр. Сиэннэрин көрөр, төрөөбүт дойдутугар дуоһуйа сынньанар. Борисовтар – киэҥ аймахтар. Көрсүһэр түгэннэригэр ахтылҕаннарын таһааран, санааларын үллэстэн, бэйэ-бэйэлэригэр бэлэх туттарсар үтүө үгэстээхтэр.
Сэмэн ЖЕНДРИНСКЭЙ