Ил Түмэн Сударыстыбаннай мунньах пленарнай саалатыгар «От международных спортивных Игр «Дети Азии» к университетскому спорту» норуоттар икки ардыларынааҕы научнай кэмпириэнсийэ түмүктэннэ. Дьаһал аатыгар этиллибитин курдук, «Азия оҕолорун» иитинэн ыытылынна, ЧГФКСИ тэриллибитэ 25 сылыгар ананна.
РФ үрдүк үөрэҕин кыһаларын салайааччылара, сэттэ дойду бэрэстэбиитэллэрэ, судаарыстыбаннай структура салайааччылара, ону сэргэ өрөспүүбүлүкэбит анал спортивнай оскуолаларын учууталлара, тириэньэрдэрэ, методистара, барыта 200-тэн тахса киһи, кытынна. Кэмпириэнсийэҕэ сүрүн боппуруостарынан оҕо уонна устудьуон спордун сайыннарыы, маассабай спорду уонна төрүт көрүҥнэри киэҥник тарҕатыы буолла.
Иннокентий Готовцев, ЧГФКСИ ректора, тэрийээччи:
- Икки күн устата 74 дакылааты иһиттибит, ол иһигэр 20 дакылааты быһа сибээһинэн кэпсээтилэр. Резолюцияҕа спорт төрүт көрүҥнэрин, оҕо спордун сайыннарыыга кэскиллээх этиилэр киирдилэр. Биһигиттэн оҕо спордун сайыннарыыга туһуламмыт 2030 сылга диэри оҥоһуллубут кэнсиэпсийэ биһирэннэ. Маны таһынан «Азия оҕолорун” кэмигэр тас дойду бэрэстэбиитэллэрин кытта оҕо спордун сайыннарыыга итиэннэ мас тардыһыыны киллэриигэ декларация баттанна. Онон көдьүүстээх, туһалаах үлэ таҕыста. Бу кэмпириэнсийэ үрдүк үөрэх кыһаларын норуоттар икки ардыларынааҕы ассоциациятын көмөтүнэн, СӨ Бырабыыталыстыбатын, РФ Спорка министиэристибэтин өйөбүлүнэн үрдүк бэлэмнээх ыытылынна. Түгэнинэн туһанан, махталбытын тиэрдэбит.
Николай Чесноков, Москватааҕы судаарыстыбаннай физкултуура академиятын ректора, модератор:
- Кэмпириэнсийэҕэ оҕо уонна устудьуоннар спортарын сайыннарыыга сүрүн боппуруостар көтөҕүлүннүлэр. Киирбит этиилэри ырытан, чинчийэн, олоххо киллэриигэ үлэлэһэр тоҕоостоох. Физкултуура –доруобуйа төрдө буолар. Киһи бэйэтин этин-сиинин көрүммэт буоллаҕына, ханнык да эмп-томп, харчы туһалаабат. Оҕо спорда физкултуура уонна спорт сүрүн тутула буолар. Дойдубут биир саамай элбэх нэһилиэнньэтинэн устудьуоннар буолаллар. Спорт төрүт көрүҥнэрэ — дойдубут ситиһиитэ. Саха сиригэр ситиһиилээхтик сайдан иһэр, холобур буолар спорт хас да төрүт көрүҥэ баар. Бу – киэн туттуу.
Бу дьаһал икки улахан событие иитинэн ыытыллар. Ол курдук, норуоттар икки ардыларынааҕы «Азия оҕолоро» оонньуулар иитинэн итиэннэ Чурапчытааҕы институт тэриллибитэ 25 сылын чэрчитинэн тэриллэр. «Азия оҕолоро» ооньуулартан аан дойду эрэллэрэ тахсаллара саарбахтаммат. Бу оонньуулартан саҕалаан, хас да Олимпиада кыттыылааҕа, призера тахсыбыта бэлиэтэнэр. Холобур, СӨ Спорка миниистирэ Леонид Спиридонов оҕолорго, ыччаттарга Саха сирин, Европа уонна аан дойду күрэхтэһиилэрин кыайыылааҕа, билигин үрдүкү дуоһунаска олорор. Онон оҕону кыра эрдэҕиттэн спорка сыһыаран иитии, уһуйаантан саҕалаан тиһиктээхтик анал үөрэҕи биэрии оҕо чөл туруктаах, киэҥ өйдөөх-санаалаах буолар.
Үөрэх кыһатын сайдыытыгар 25 сыл диэн – олус кыра кэрчик. Ол эрээри, Чурапчытааҕы институт үрдүк ситиһиилэри ситиспитин бэлиэтии көрөбүт. Бүтүн Арассыыйатааҕы таһымнаах анал идэлээх исписэлиистэри бэлэмнээн таһаарар. Тас дойдуттан кытта кэлэн үөрэнэн, бэйэлэрин дойдуларыгар таһаарыылаахтык үлэлииллэр, спорт сайдыытыгар дьоһун кылааттарын киллэрсэллэр. Маны тэҥэ институт бастакы выпускниктара преподавательскай састаапка баалларыттан киһи үөрэр. Михаил Дмитриевич Гуляев, Иннокентий Иннокентьевич Готовцев үгүс сыралаах үлэни ыыталлар. ЧГФКСИ өссө да сайда турарыгар баҕарабын. Үөрэх диэн – ханнык баҕарар нация ситиһиитин бэлиэтэ. Үөрэхтээх киһи дойдутун култууратын, сайдыытын барытын илдьэ сылдьар. Ол аата оҕолор эмиэ сайдыылаах буолаллар.
Марфа Петрова