Бүгүн о.э ахсынньы 9 күнүгэр, Дойду үрдүнэн Аҕа дойду Дьоруойдарын күнэ. Бу күн Арассыыйа Империята, Сэбиэскэй Сойуус уонна Арассыыйа Дьоруойдарын Албан ааттарын үйэтитэр сыаллаах бэлиэтэнэр.
Бүгүҥҥү үөрүүлээх күҥҥэ, Дойду үрдүкү судаарыстыбаннай наҕараадалары хорсун быһыыны көрдөрбүт буойуттары чиэстиэхтэрэ.
Оттон биһиги Сахабыт сиригэр Аҕа дойду Дьоруойдарын күнүгэр 25 Сэбиэскэй Сойуус уонна Арассыыйа Дьоруойдарын ытыктыыллар. Биэс саха уолаттара бу уустук кэмнэргэ III-с истиэпэннээх “Албан аат” уордьан кавалердарынан буолбуттара. Маны сэргэ эйэлээх олоххо хорсун быһыыны көрдөрбүт дьону эмиэ бэлиэтээн ааһыахтара.
Ол курдук, Дьокуускайдааҕы ОМОН хамандыыра Александр Рыжиков 2000 сыллаахха Хотугу Кавказка контртеррористическай эпэрээссийэҕэ ытык иэһин толорбута, өлбүтүн кэннэ Арассыыйа Дьоруойа үрдүк аат иҥэриллибитэ.
2010 сыллаахха Саха сирин пилоттара Евгений Новосёлов уонна Андрей Ламанов авиалайнерга 10-ча киһини быыһаабыттарын иһин дойду үрдүкү судаарыстыбаннай наҕараадатыгар тиксибиттэрэ.
Саха сириттэн төрүттээх Арассыыйа Дьоруойдарынан бүттүүн дойду киэн туттар. Анал байыаннай дьайыыга өрөспүүбүлүкэттэн уонтан тахса кыттааччы улахан наҕараадаҕа тиксибитэ. Кинилэр анал байыаннай дьайыы хонуутугар төрөөбүт дойдуларыгар бэриниилээхтэрин, үрдүк таһымнаах байыаннай бэлэмнээхтэрин, хорсун-хоодуот санаалаахтарын Аан дойдуга көрдөрбүттэрэ.
Оттон Сунтаартан төрүттээх Дмитрий Егоров уонна
Хаҥаластан Петр Киприянов дойдубут көҥүлүн уонна тутулуга суох буолуутун туһугар олохторун толук уурбуттара.
Бүгүн, Чурапчы улууһун Арыылаах нэһилиэгэр, икки сэрии кыттыылааҕа, анал байыаннай дьайыыга бойобуой сорудаҕы толоро сылдьан суорума суолламмыт, “Эр санаа” уордьан уонна элбэх бойобуой мэтээл кавалера Барашков Иннокентий Ивановичка аналлаах үлэлээн-хамсаан ааспыт бөһүөлэгин хочуолунайыгар өйдөбүнньүк мэҥэ таас ыйаныаҕа ону таһынан улааппыт, үөрэммит оскуолатыгар “Саллаат паартатын” арыйыы сиэрэ-туома ыытыллыаҕа. Оттон Чурапчы нэһилиэгэр Е.А. Борисов аатынан уулусса 18 нүөмэрдээх аадырыһыгар Ыччат киинигэр 14 чаастан Аҕа дойду Дьоруойдарын күнүгэр анаммыт “Дьоруойдар устуоруйалара” Бүтүн Арассыыйатааҕы аахсыйа иитинэн “Хорсун быһыы уонна айар үлэ: Аҕа дойдуну Дьоруойдарын туһунан Прокопий Ефимов” дискуссионнай былаһааккатыгар тэрээһин ыытыллыаҕа,
ол кэнниттэн Иван Кандинскай аатынан “Айыллаан” КК-гэр 16 чаастан “Мамаев Курган” Дьоруой артиллерист Гавриил Протодьяконов туһунан дириҥ ис хоһоонноох документальнай киинэни көрүүгэ ыҥыраллар, киирии босхо.
Сэмэн ЖЕНДРИНСКЭЙ